كه پيرامون مشركان لجوج در آيات پيشين گذشت ، روى سخن را بار ديگر به پيامبر ص كرده ، حال اين گروه را به هنگام گرفتارى در چنگال عذاب الهى مجسم مىسازد كه چگونه آنها پس از گرفتارى به فكر ايمان مىافتند اما ايمانشان سودى نخواهد داشت . مىفرمايد : « اگر ببينى هنگامى كه فريادشان بلند مىشود اما نمىتوانند فرار كنند ، و از چنگال عذاب الهى بگريزند ، و آنها را از مكان نزديكى مىگيرند و گرفتار مىسازند از بيچارگى آنها تعجب خواهى كرد ( * ( وَلَوْ تَرى إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَأُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ ) * ) ( 1 ) . در اينكه اين فرياد و فزع و بيتابى مربوط به چه زمانى است ؟ در ميان مفسران گفتگو است : بعضى آن را مربوط به عذاب دنيا يا هنگام مرگ دانسته‌اند ، و بعضى آن را مربوط به مجازات روز قيامت . ولى در آخرين آيه مورد بحث تعبيرى است كه نشان مىدهد اين آيات همه مربوط به دنيا و عذاب استيصال ، و يا لحظه جان دادن است ، چرا كه در آخرين آيه مىگويد : « ميان آنها و آنچه مورد علاقه آنها بود جدايى افكنده مىشود ، همانگونه كه قبل از آن در باره گروه‌هاى ديگرى از كفار اين عمل انجام گرفت » . اين تعبير با عذاب روز قيامت سازگار نيست ، چرا كه در آن روز همه يك جا براى حساب جمع مىشوند ، چنان كه در آيه 103 سوره هود آمده است ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَه النَّاسُ وَذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ « آن روزى است كه همه مردم در آن جمع مىشوند ، و روزى است كه همه آن را مشاهده مىكنند » ! و در آيه 50 سوره واقعه مىخوانيم : قُلْ إِنَّ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ لَمَجْمُوعُونَ إِلى مِيقاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ

--> ( 1 ) « و لو ترى » جمله شرطيه است و جزاى آن محذوف است ، و در تقدير چنين است . . . لرأيت امرا عظيما - يا - لعجبت من احوالهم .